|
1.
|
Shin SEC ko NITDA ce ke sa ido kan DPCOs?
|
NITDA ce ke sa ido a kansu.
|
|
2.
|
Yaya ya kamata CMOs su takaita damar ma’aikatansu ga bayanan abokan ciniki?
|
Rage bayanan da duk ma’aikata za su gani, sannan a ba amintattun ma’aikatan da suke da haƙƙin sani dama.
|
|
3.
|
Shin CMO na buƙatar izinin SEC ko NITDA kafin aikin ƙaura da bayanai?
|
NITDA tana buƙatar a bayyana a rahoton tantancewa, ko a sanar idan za a kai ƙasar da ba ta cikin jerin ƙasashen da aka amince da su.
|
|
4.
|
DPCOs da NITDA ta amince da su suna neman rage bayanan KYC da CMOs ke karɓa. Wannan ya saɓa wa ƙa’idojin SEC na AML/CFT da MLPA da TPA. Yaya CMOs za su magance wannan saɓani?
|
SEC da NITDA za su nazarci muhimmancin bayanan da ake karɓa, su yanke waɗanne fom za a sabunta. Kafin haka, CMOs su bi cikakkun ƙa’idojin da ke aiki.
|
|
5.
|
Har yaushe za a adana bayanan abokan cinikin da suka daina hulɗa?
|
NDPR ba ta ba da takamaiman lokaci ba, amma Tsarin Aiwatar da ita ya bayar da jagora. Kayan Kare Bayanai na Kasuwar Jari da ake shiryawa zai magance wannan.
|
|
6.
|
Yaya NITDA ke magance fallasar bayanai, kuma akwai rahotannin lokutan da suka faru?
|
Tsarin NDPR ya fayyace hanyar magance fallasa bisa buƙatun kundin tsarin mulki na sauraro cikin adalci. I, akwai rahotannin lokutan da suka faru.
|
|
7.
|
Dokar NITDA ta shafi mutane ne kaɗai. Kamfanoni fa?
|
Dokokin kare bayanai suna magana ne kan mutane. CAMA, Dokar Laifukan Intanet ta 2015, Dokar ’Yancin Samun Bayanai da sauransu suna kula da wasu nau’o’in bayanai.
|
|
8.
|
Za a iya naɗa jami’in bin ƙa’idoji na CMO a matsayin jami’in kare bayanai?
|
I, amma a yi la’akari da saɓanin maslaha, inganci da ikon riƙe amincewar manyan shugabanni.
|
|
9.
|
Mene ne mafi ƙarancin buƙatar NITDA ga CMO wajen naɗa DPO?
|
Tsarin ya tanada wannan. CMOs su duba masu ilimin shari’a ko fasahar bayanai masu sha’awa da ƙwarewar bin ƙa’idoji.
|
|
10.
|
Shin DPOs suna buƙatar rajista da NITDA?
|
A’a. Amma za su iya shiga jerin aikawa da saƙonnin DPO don samun sabbin bayanai daga NITDA.
|
|
11.
|
Yaya mutum zai samu takardar shaidar DPO?
|
Ya ɗauki kwasa-kwasan shaida na ƙasa ko na duniya, kamar NDPR, GDPR da sauransu.
|
|
12.
|
Shin DPO ɗaya zai iya yi wa kamfanonin rukuni ɗaya aiki?
|
I.
|
|
13.
|
Mene ne sakamakon rasa wa’adin tantance kariyar bayanai?
|
Karya NDPR ne. Rashin miƙa rahoto yana hana saka kamfani cikin jerin masu bin NDPR na shekarar.
|
|
14.
|
Wa ke da cancantar tantance bin kariyar bayanai?
|
Ƙungiyar Bin Ƙa’idojin Kare Bayanai.
|
|
15.
|
NITDA za ta shiga batun tsadar kuɗaɗen DPCOs?
|
SEC na iya shiga, amma kasuwar gasa ce. Yanzu akwai masu lasisi 70.
|
|
16.
|
Dole ne a ɗauki DPCO idan ƙungiya tana da ƙwararren da ke da shaidar kare bayanai?
|
I. DPCO tana buƙatar tabbatar da rahoton tantancewa kafin a miƙa wa NITDA.
|
|
17.
|
Duk ƙungiyoyi ne za su miƙa rahoton tantancewa ga NITDA, komai yawan bayanan da suke sarrafawa?
|
Sai ƙungiyoyin da ke sarrafa bayanan mutane fiye da 2,000 a shekara.
|
|
18.
|
CMO mai bayanan mutane fiye da 2000, amma ya yi aiki da ƙasa da 1000 a shekarar, zai yi tantance bayanai?
|
I. Domin “Adanawa” sarrafawa ne bisa NDPR Sashe 1.3.
|
|
19.
|
Yaya CMOs za su fassara “sarrafawa” a ƙaramin sashe 3.1.6? Duk bayanan abokan ciniki ne ko ɓangaren da ya yi ma’amala a lokacin?
|
NDPR ta bayyana “sarrafawa” a matsayin kowane aiki ko jerin ayyuka kan bayanan mutum, ta atomatik ko a’a: tattarawa, rubutawa, shirya bayanai, tsara fasalinsu, adanawa, daidaitawa ko sauyawa, samo wa, dubawa, amfani, fallasawa ta aikawa, yaɗawa ko samarwa, daidaita ko haɗawa, ƙuntatawa, gogewa ko lalatawa.
|
|
20.
|
Waɗanne matakai na musamman ake buƙata don bin dokar?
|
Ku nazarci dokar da tsarinta, ku samu DPCO don jagora.
|
|
21.
|
Dokar ta fi jaddada tattarawa da sarrafawa, ba ta fayyace adanawa sosai ba. Me ya sa?
|
Adana bayanai yana ƙarƙashin dokoki da umarnin fannoni daban-daban. NDPR ba ta maye gurbin ƙa’idoji masu aiki ba; tana cike giɓi ne daidai da ƙa’idojin da ake da su.
|
|
22.
|
Idan NITDA ta rubuta a wurinta cewa “shigowa nan na nufin kun amince a yi amfani da bayananku”, wannan dalili ne na tattara bayanai?
|
I. Manufarsa samun yarda ce. Muna amfani da CCTV da sauran fasahohin sarrafa bayanan mutum ta atomatik, don haka yarda tana da muhimmanci.
|
|
23.
|
Mene ne iyakar bin kariyar bayanai ga CMO na yau da kullum? Shin ta takaita ga abokan cinikin da aka karɓa kuma bayanansu ke cikin tsarin ko kundin CMO ne?
|
Ta haɗa da masu ziyartar shafinku, ofishinku da masu halartar shirye-shiryenku waɗanda kuke tattara bayanansu saboda kasuwanci. Ba a takaita ga waɗannan ba.
|
|
24.
|
NDPR tana shafar ma’aikatu, jihohi, ƙananan hukumomi da hukumomin gwamnati?
|
I.
|
|
25.
|
NDPR tana kuma shafar masu zuba jari a tarin kadarorin kuɗi da ba mazauna ƙasar ba, kuma za su iya neman aiwatar da ita?
|
I. Idan ISA da NIPC suna ɗaukarsu masu zuba jari, suna da damar cin moriyar dokar kare bayanai ta Najeriya.
|
|
26.
|
Maslaha ta halal ita ce mafi sassaucin hujjar doka ga yawancin masu kula da bayanai. A ƙarƙashin GDPR, hukumomin jama’a ba za su dogara da ita don halatta sarrafawa yayin aikinsu ba sai sun adana tantancewar da suka yi. NDPR tana barin haƙƙin ƙin sarrafawa bisa maslaha ta halal idan akwai dalilai masu ƙarfi?
|
NDPR tana buƙatar sarrafawa bisa gaskiya da doka, amma ba ta bayyana maslahar mai kula da bayanai a matsayin hujjar doka kai tsaye ba. A GDPR, maslaha ta halal na iya zama hujja a ɗaya daga dalilai 3: hana zamba, tsaron bayanai da bincike ko hana laifi ko barazana. Don haka ba izinin mai kula da bayanai ya yi duk abin da yake so ba ne.
|
|
27.
|
Dokar tana barin tattara bayanan sirri masu matuƙar muhimmanci?
|
I.
|
|
28.
|
Yaya NITDA ke kula da fallasar bayanai idan an ɗora manhaja/sabar a girgije, a cibiyar bayanai ta yankin da bai cika EU-GDPR ko NDPR ba?
|
Dokar za ta yi aiki. Za a riƙe abokan haɗin laifi na cikin gida da alhaki har sai an kammala hanyoyin shari’a na ƙasa da ƙasa.
|
|
29.
|
Adana bayanai a girgije wajen Najeriya ya zama tura bayanai zuwa ikon wata ƙasa?
|
I. Doka ta amince da wannan, ta yi tanadi don kada a hana hidimomin girgije.
|
|
30.
|
Saƙonnin SMS na tallar da ba a nema ba daga kamfanonin waya suna karya NDPR?
|
I. Amma ku tabbatar ba ku taɓa ba da yarda ba.
|
|
31.
|
Ina ake samun jagororin NDPR?
|
Ku ziyarci www.nitda.gov.ng ku shiga sashen ƙa’idoji.
|
|
32.
|
NITDA za ta samar da rajista irin ta ICO mai nuna ƙungiyoyin da suka cika tantancewa? Wannan zai taimaka wajen tabbatar da bin doka kafin raba bayanai.
|
I. Za a wallafa nan da Agusta 2020.
|
|
33.
|
NITDA tana sa ido kan masu sarrafa bayanai? Yaya CMO zai san wanda yake amfani da shi yana da kyakkyawan tarihin sarrafawa da karewa?
|
I. Ku nemi sanin matsayinsa na bin ƙa’idoji.
|
|
34.
|
A bayar da takardun jari, kamar takardun bashi ko hannun jari, ana tantance tasirin kare bayanai ga CMO ko ga masu son saye?
|
Ga mai fitarwa, CMOs masu shiga bayarwar da duk wani muhimmin ɓangaren bayanan bayarwar.
|
|
35.
|
CMOs suna buƙatar yardar abokin ciniki kafin amfani da basirar wucin gadi a ciki don tsara bayaninsa da hasashen buƙatunsa?
|
I. Yarda ita ce hujjar da aka amince da ita kaɗai don tsara bayanin mutum ta atomatik.
|
|
36.
|
Idan CMO yana amfani da wakilai don tallata kayansa, za a tantance su ma domin suna ganin bayanan abokan ciniki?
|
Ana sa ran CMO ya shiga Yarjejeniyar Sarrafa Bayanai don tabbatar da bin NDPR. Har yanzu zai iya ɗaukar alhakin laifinsu ta wakilci.
|
|
37.
|
Yaya ƙasa za ta haɗa adiresoshin IP da tushensu cikin aminci don sauƙin bin diddigi da tarihin tantancewa?
|
Fasahar tana nan kuma tana bunƙasa.
|
|
38.
|
NITDA za ta iya samar da samfuri/tsari ga rahotannin tantance bin kariyar bayanai na masu ƙarƙashin NDPR?
|
I. Mun bayar a cikin Tsarin.
|
|
39.
|
Yaya CMOs za su miƙa rahotannin tantancewa?
|
Ta hanyar DPCO.
|
|
40.
|
NITDA za ta bayar da tallafin fasaha ga CMOs kan kare bayanai don daidaita yadda ake sarrafawa?
|
Muna haɗin gwiwa da hukumomin fannoni kamar SEC, kuma muna sa ran CMOs su samu DPCOs don taimakon aiwatarwa.
|
|
41.
|
Ina za a samu jerin DPCOs da aka amince da su?
|
https://nitda.gov.ng/wp-content/uploads/2020/06/DPCO-LIST-V4.418.6.20.pdf
|
|
42.
|
Mene ne NITDA ke yi don hana kutsen intanet da sata?
|
Shawarwari, wayar da kai, raba bayanai da masu ruwa da tsaki na gwamnati da masu zaman kansu da sauransu.
|
|
43.
|
Shin mai ɗaukar ma’aikata yana da alhakin fallasar bayanan abokan ciniki da ma’aikata suka yi ba tare da izini ba?
|
I.
|
|
44.
|
NITDA tana da shirin inganta rage bayanai zuwa mafi ƙarancin buƙata?
|
Mun riga mun fara hakan.
|
|
45.
|
Idan CMO yana ba abokan cinikin rukuni shawara kaɗai, yana dogaro da su da tsarin sirri da kare bayanan rukunin, har yanzu zai yi nasa tantancewar idan rukuni ya riga ya yi? A nan rukuni da CMO suna da sunayen kamfani daban.
|
Idan rahoton rukunin ya bayyana duk ayyukan sarrafa bayanan kamfanin da ke ƙarƙashin rukunin da alaƙarsu dalla-dalla, I. Idan ba haka ba, ya fi kyau kamfanin da ke ƙarƙashin rukunin ya yi nasa tantancewar. Har yanzu ana nazarin wannan matsaya; hukumar za ta yanke na ƙarshe bayan tuntubar masu ruwa da tsaki.
|
|
46.
|
NITDA tana hulɗa da kamfanonin GSM don tabbatar da amincin bayanan da suke riƙe?
|
I.
|
|
47.
|
Mene ne matsayin daftarin tsarin aiwatarwa? Yaushe zai fara aiki?
|
Bayan amincewar Ministan Sadarwa da Tattalin Arzikin Dijital.
|
|
48.
|
Za a iya amfani da bayanan mutane/ƙungiyoyi don gano masu zamba domin ɗaukar matakin ladabtarwa?
|
I. Bisa maslahar jama’a da ta doka.
|
|
49.
|
Game da NDPR Sashe 3.1(7c) kan takamaiman manufa, waɗanne matakai NITDA ta ɗauka don hana karkatar da bayanan da aka samu don wata manufa?
|
NITDA ta fitar da doka, muna wayar da kai, bayar da tallafi da aiwatarwa. Muna buƙatar kowa ya shiga, domin batun ba na NITDA kaɗai ba ne; ya shafi yadda masu zuba jari da sauran masu ruwa da tsaki suke ganin tattalin arzikinmu da zamantakewarmu.
|
|
50.
|
Haɗin gwiwar raba bayanai a Tarayyar Afirka yana buƙatar yardar mai bayanai?
|
I, bisa Yarjejeniyar Malabo.
|
|
51.
|
Idan CMO ya ɗauki daidaitattun matakan tsaron intanet da ƙwarewar cikin gida, amma an yi kutse an sace bayanan abokan ciniki, zai kuɓuta ko laifi ne da ake ɗaukar alhakinsa ko da ba a tabbatar da ganganci ko sakaci ba?
|
Fallasa bayanai lamari ne da ake ɗaukar alhakinsa ko da ba a tabbatar da ganganci ko sakaci ba, amma hukumomin gudanarwa da kotu za su yi la’akari da matakan da kamfani ya ɗauka wajen yanke hukunci.
|
|
52.
|
Mutum zai iya zama Mai Kula da Bayanai?
|
I, musamman idan ana sarrafawa don burin kasuwanci.
|