Jagorori An wallafa: August 14, 2023

Jagororin Gwajin Sababbin Ayyuka ƙarƙashin Kulawar Ƙa’idoji (RI) ga ’Yan Kasuwar Fasahar Kuɗi

Jagororin Gwajin Sababbin Ayyuka ƙarƙashin Kulawar Ƙa’idoji na SEC suna ba masu ƙirƙira a fasahar kuɗi hanya mai sauƙi ta gwada sabbin sabis na kasuwar jari bisa tanade-tanaden da aka tsara musu kuma aka iyakance wa lokaci. Ta yin aiki a wannan tsari, ’yan kasuwa suna samun kulawar doka tun da wuri, bayyanannun iyakokin aiki da tsarin samun cikakkiyar rajista—domin ciyar da ƙirƙira a kasuwar jari ta Najeriya gaba tare da kare masu zuba jari da mutuncin kasuwa.

Muhimman Abubuwa

• Buƙatun Cancantar Farko: Dole ne masu neman shiga su yi amfani da sabuwar fasaha wajen samar da sababbin ko ingantattun sabis na kuɗi. Ayyukan da suka gabatar dole ne su kasance cikin iyakar sabis na kuɗi da SEC ke kula da su. Ya kamata su kasance a shirye su fara da abokan ciniki na gaske, kuma dole ne su yi alƙawarin samun cikakkiyar rajista da zarar an kafa ƙa’idojin hukuma.
• Ayyukan Gwajin Sababbin Ayyuka ƙarƙashin Kulawar Ƙa’idoji: Masu shiga dole ne su nuna cancanta, gaskiya da ƙwarewar da ta dace, sannan su samar da cikakken shirin aiwatarwa tare da bayyana cikakkun bayanai ga abokan ciniki. Dole ne su kasance da wurin aiki a Najeriya, kuma mahalarta su bi ƙa’idojin hana halatta kuɗin haram da ɗaukar nauyin ta’addanci (AML/CFT) tare da miƙa rahotannin aiki da bin ƙa’ida wata-wata.
• Iyakoki & Sharuɗɗa: An iyakance gwajin ga takamaiman aikin da aka amince da shi kawai, kuma ba a yarda da yin garanti a tallan kuɗi ba. ’Yan kasuwa za su iya karɓar abokan ciniki har 100 a lokacin gwajin sai dai idan SEC ta amince da ƙarin yawa. Shirin yana gudana na shekara ɗaya, bayan haka dole ne a nemi cikakkiyar rajista ko a daina aiki.
• Ƙarewa & Ficewa: SEC na iya kawo ƙarshen gwajin ko dakatar da shi idan mai shiga ya rasa cancanta, ya saɓa wa sharuɗɗa ko ya kauce wa shirin da aka amince da shi, ko kuma ya ƙi neman cikakkiyar rajista. ’Yan kasuwa kuma na iya ficewa da kansu ta sanar da SEC da kuma rufe ayyukansu cikin ɗaukar alhaki.
• Fom ɗin Nema & Kuɗi: Masu sha’awa dole ne su cika fom ɗin da aka tanada sannan su biya kuɗin sarrafawa na ₦200,000 wanda ba za a mayar ba.
• Abubuwan da Shirin Aiwatarwa Zai Ƙunsa: Shirin dole ne ya bayyana tsarin kasuwanci da tarin fasahohin da za a yi amfani da su, ya fayyace manufofi da jadawalin lokaci, ya bayyana ƙaƙƙarfan tsarin sarrafa haɗari tare da matakan kare masu zuba jari, ya yi cikakken bayani kan dabarar sadarwa da abokan ciniki, sannan ya haɗa da shirin ficewa idan ba a samu cikakkiyar rajista ba.

Ƙa’idojin Shugabancin Kamfanoni na Najeriya (NCCG) 2018

Financial Reporting Council of Nigeria ta fitar da Ƙa’idojin Shugabancin Kamfanoni na Najeriya (NCCG) a 2018, inda ta maye gurbin duk wasu ƙa'idojin shugabancin kamfanoni na fannoni daban-daban da ake da su a Najeriya. Wannan ka'ida ta wajabta wa kamfanonin da hannayen jarinsu ke hannun jama'a su bi tanade-tanaden NCCG da Jagororin SEC kan Shugabancin Kamfanoni (SCGG).

Muhimman Abubuwa:

• Cikakkun Ƙa'idoji: NCCG ta kafa tsarin da ya ƙunshi fannoni daban-daban na shugabancin kamfanoni. Ta shimfiɗa tsauraran ƙa'idoji na gaskiya, ɗaukar alhaki da ɗabi'a.
• Bin Ƙa'ida: Doka ta buƙaci kamfanonin da hannayen jarinsu ke hannun jama'a su bi NCCG. Rashin bin ta na iya jawo tara da wasu hukunce-hukunce.
• Samfurin Rahoto (FORM 01): Saukar da samfurin rahoton (FORM 01) a nan domin tabbatar da cewa kamfaninka ya ba da sahihin rahoton bin ƙa'ida.

Ɗaukar Ƙa’idojin Najeriya kan Harkokin Kuɗi Masu Ɗorewa

Domin magance ƙalubale kamar gurɓacewar muhalli, sauyin yanayi da talauci a kasuwar jari ta Najeriya, Hukumar Kula da Harkokin Hannayen Jari da Musayar Su ta ɗauki ka'idojin kuɗi mai ɗorewa.

Muhimman Abubuwa:

• Kula da Muhalli: Waɗannan ka'idoji suna nufin samun ci gaban tattalin arziki tare da kare muhalli. Suna ƙarfafa hukumomi su shigar da la'akari da muhalli, al'umma da shugabanci (ESG) cikin ayyukansu.
• Ci Gaban Al'umma: Kuɗi mai ɗorewa yana inganta ci gaban al'umma ta hanyar samar da kuɗi ga fannoni da aka ba fifiko, da inganta haƙƙoƙin ɗan Adam da samun damar shiga harkokin kuɗi.
• Daidaiton Jinsi: Ana ba da muhimmanci ga daidaiton jinsi da gaskiya wajen bayar da rahotanni.
• Jagororin SEC kan Dorewa: Hukumomin da ake kula da su dole ne su kuma ɗauki jagororin SEC kan dorewa.

Mun himmatu wajen inganta tsarin harkokin kuɗi a Najeriya mai gaskiya, dorewa da ɗaukar alhaki. Idan kana da tambayoyi ko kana buƙatar ƙarin taimako game da waɗannan jagorori, kada ka yi jinkirin tuntuɓar mu.

Jagorar Aiwatar da Sashe na 60 – 63 na Investments and Securities Act 2007

Wannan takarda tana ba da muhimmiyar jagora kan bin Sashe na 60 zuwa 63 na Investments and Securities Act 2007. Waɗannan sassa sun bayyana takamaiman nauyin da ke kan kamfanonin da hannayen jarinsu ke hannun jama'a game da bayar da rahoto da tantance tsarin kulawarsu ta cikin gida.

Muhimman Batutuwa:

• Tabbatarwa a Rahotannin Shekara-shekara: Dole ne kamfanonin da hannayen jarinsu ke hannun jama'a su haɗa da takardar tabbatarwa game da tsarin kulawarsu ta cikin gida a rahotannin shekara-shekara ko na lokaci-lokaci.
• Nauyin Daraktoci: Takardar ta yi bayani dalla-dalla kan nauyin daraktoci game da kulawar cikin gida a irin waɗannan kamfanoni.
• Tantancewar Gudanarwa: Ta bayyana buƙatar masu gudanarwa su tantance kulawar kamfani ta cikin gida kan rahoton kuɗi kowace shekara, kuma su bayar da rahoto a kanta.
• Nauyin Masu Tantance Asusun Kuɗi: Takardar ta fayyace nauyin masu tantance asusun kuɗi wajen bayar da rahoto kan kulawar cikin gida ta kamfanonin da hannayen jarinsu ke hannun jama'a, ciki har da la'akari da 'yancin kan masu tantancewar.
• Muhimman Raunukan Tsarin: An yi bayani dalla-dalla kan hanyoyin gano da bayar da rahoto game da muhimman raunukan tsarin a kulawar cikin gida kan rahoton kuɗi.
• Hanyoyin Tantancewa: Takardar na iya ba da jagora kan hanyoyin da ake amfani da su wajen tantance kulawar cikin gida.
• Wurin Sanya Rahoto: Ta fayyace inda ya kamata a sanya rahoton kulawar cikin gida a cikin bayanan kuɗi na shekara-shekara.
• Rajistar Masu Tantance Asusun Kuɗi: Wannan sashe yana bayani kan buƙatun rajistar masu tantance asusun kuɗi na kamfanonin jama’a.

A taƙaice, wannan takarda cikakkiyar jagora ce ga kamfanonin da hannayen jarinsu ke hannun jama'a domin tabbatar da bin Sashe na 60 zuwa 63 na Investments and Securities Act 2007, musamman kan bayar da rahoto da tantance tsarin kulawar cikin gida bisa buƙatun hukumomin kula da harkar.