Nípasẹ̀ ìlànà SEC/àwọn ọjà pàṣípààrọ̀ àti àwọn olùṣiṣẹ́ mìíràn, pẹ̀lú ìforúkọsílẹ̀, ṣíṣe òfin, àbójútó, ìmúṣẹ àti dídá Àpò Owó Ààbò Olùdókòwò (IPF) sílẹ̀.
Àwọn ìbéèrè tí a sábà máa ń béèrè
Fún àwọn olùdókòwò
Tí a tẹ̀ jáde: November 16, 2023
Gẹ́gẹ́ bí olùdókòwò, ó ṣe pàtàkì kí o mọ ẹ̀tọ́ àti ojúṣe rẹ. Ojú ìwé yìí ń dáhùn díẹ̀ lára àwọn ìbéèrè tó wọ́pọ̀ (FAQs) nípa ìdókòwò sínú ìwé ẹ̀rí ìdókòwò.
1. Báwo ni a ṣe ń dáàbò bo mí gẹ́gẹ́ bí olùdókòwò?
2. Kí ni ìpín àti ìwé gbèsè?
Ní ṣókí, ìpín jẹ́ apá ohun ìní tí ilé-iṣẹ́ ń tú jáde láti rí olú-owó ìpín; àwọn olùdókòwò nínú ìpín ní apá ilé-iṣẹ́ náà gan-an.
Ilé-iṣẹ́, ìjọba ìbílẹ̀, ìpínlẹ̀ àti Ìjọba Àpapọ̀ ń tú ìwé gbèsè jáde gẹ́gẹ́ bí gbèsè. Ó dà bí awin báńkì: ilé-iṣẹ́ jẹ olùdókòwò ní èlé déédéé jálẹ̀ àkókò ìwé gbèsè àti ìsanpadà olú-owó ní ìparí rẹ.
3. Báwo ni mo ṣe lè ṣòwò ìpín?
Nípasẹ̀ alátàáro ìpín tó forúkọsílẹ̀;
4. Kí ni ètò Ponzi/Pyramid?
Ó jẹ́ ètò ìdókòwò ẹ̀tàn tó ń ṣèlérí èrè gíga pẹ̀lú ewu díẹ̀ tàbí kò sí ewu. Ní tòótọ́, owó olùdókòwò tuntun ni a ń fi san èrè fún àwọn àtijọ́. Ètò náà sábà máa ń wó lulẹ̀ nígbà tí kò bá lè rí olùdókòwò tuntun tó tó láti máa san èrè gíga náà.
5. Báwo ni mo ṣe lè mọ ètò Ponzi?
- Wọn kò sí nínú àtòjọ àwọn ẹni/àjọ tó forúkọsílẹ̀ láti ṣe iṣẹ́ ìdókòwò ní Nàìjíríà. Tẹ láti wá nínú àtòjọ yìí.
- Wọn kì í ṣe ìdókòwò òfin tàbí ní ohun ìní tó tó láti san owó tí wọ́n ṣèlérí.
- Wọ́n nílò olùdókòwò tuntun láti san àwọn àtijọ́. Ó ṣeé ṣe kí àwọn tuntun pàdánù owó wọn nítorí wọn kì yóò lè gba owó wọn padà kí ètò náà tó wó lulẹ̀.
- Wọ́n ń ṣèlérí èrè ìdókòwò gíga, tó sábà ga ju Ìwọ̀n Ìlànà Owó (MPR) Central Bank of Nigeria lọ.
- Àwọn olùdásílẹ̀ wọn kì í jẹ́ ẹni tí àwọn olùdókòwò mọ̀.
6. Báwo ni mo ṣe lè ra ìpín?
Nípasẹ̀ alátàáro ìpín tó forúkọsílẹ̀ tí o bá yàn, nípa ṣíṣe ohun tí o fẹ́ kedere tàbí títẹ̀lé ìmọ̀ràn rẹ; tàbí nípasẹ̀ àwọn aṣojú gbigba owó tí a darúkọ nínú ìwé ìfilọ́lẹ̀/ìwé àlàyé nígbà ìtújáde àkọ́kọ́.
7. Báwo ni mo ṣe lè ta ìpín?
Nípasẹ̀ alátàáro ìpín tó forúkọsílẹ̀; wo àtòjọ àwọn olùṣiṣẹ́ ọjà olú-owó tó forúkọsílẹ̀.
8. Kí ni mo lè ṣe láti gba ìwé ẹ̀rí ìpín, èrè pínpín àti ìpín ajẹmọ́rè tí n kò tíì rí?
Jẹ́rìí pé alátàáro rẹ ti ra ìpín bí o ṣe pàṣẹ. Bí ó bá rí bẹ́ẹ̀, kan sí olùtọ́jú àkọsílẹ̀ onípín ìtújáde náà. Bí ojútùú kò bá tún tẹ́ ọ lọ́rùn, fi ẹ̀sùn rẹ sílẹ̀ lọ́dọ̀ SEC.
9. Kí ni àkókò láàárín pípa ìfilọ́lẹ̀ gbogbogbò dé àti fífi ilé-iṣẹ́ sí ọjà ìpín?
Ìbéèrè yìí ní í ṣe pẹ̀lú ìdánilójú rírà ìtújáde pátápátá, níbi tí olùgbà ìdánilójú ti ń san gbogbo owó ìtújáde fún olùtújáde lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ tí a bá forúkọsílẹ̀ ìwé ẹ̀rí ìdókòwò, tí ó sì ń gba ojúṣe títà àti fífi wọn sí ọjà.
Nínú ọ̀pọ̀ agbègbè òfin, pàápàá ọrọ̀ ajé tó ti gòkè, olùgbà ìdánilójú ló ń ṣe títà àti ìforúkọsílẹ̀ ọjà, ó sì ń fún olùtújáde ní gbogbo owó láti ọjọ́ àkọ́kọ́. Ṣùgbọ́n ní agbègbè òfin wa, ó kéré tán 90% ìdánilójú rírà ìtújáde jẹ́ ti ìdúró de ohun tó kù.
Gbogbo ìtújáde gbogbogbò gbọdọ̀ ní ìdánilójú rírà, àfi bí olùtújáde bá béèrè ní pàtó ní kíkọ pé kò fẹ́ ẹ. Níbi tí ìdánilójú bá wà, a gbọdọ̀ ta ìwé ẹ̀rí ìdókòwò tí a fi pamọ́ láàárín oṣù mẹ́fà (6) láti ọjọ́ tí a pín fún olùgbà ìdánilójú.
Títà ìwé ẹ̀rí ìdókòwò tí a fi pamọ́ kò gbọdọ̀ bẹ̀rẹ̀ ṣáájú ọjọ́ mẹ́wàá (10) láti fífi ìwé àlàyé títà sílẹ̀ lọ́dọ̀ SEC.
10. Ṣé ilé-iṣẹ́ gbogbogbò tó wà ní ọjà ìpín lè ṣe ìfilọ́lẹ̀ àdáni?
Rárá. Àwọn ilé-iṣẹ́ gbogbogbò tí kò sí ní ọjà ìpín nìkan ló lè ṣe ìfilọ́lẹ̀ àdáni.
11. Báwo ni Ìgbìmọ̀ ṣe ń tọ́pa iṣẹ́ àwọn olùṣiṣẹ́?
A ń ṣe é ní ọ̀nà méjì: ní ibi iṣẹ́ àti láti ọ́fíìsì Ìgbìmọ̀.
Àyẹ̀wò láti ọ́fíìsì Ìgbìmọ̀: Gbogbo olùṣiṣẹ́ tó forúkọsílẹ̀ gbọdọ̀ fi ìròyìn iṣẹ́ wọn sílẹ̀ ní gbogbo mẹ́ta oṣù fún ìtúpalẹ̀. Ìròyìn náà ní àlàyé owó àti ohun mìíràn tí a ní kí wọ́n ṣí payá. A ń ṣàyẹ̀wò rẹ láti mọ ìlera owó wọn àti àmì ìṣòro ní kutukutu. A ń fi gbogbo àìpé tí a rí ránṣẹ́ kí wọ́n lè tún un ṣe.
Àyẹ̀wò ní ibi iṣẹ́: Àwọn òṣìṣẹ́ Ìgbìmọ̀ ń ṣèbẹ̀wò sí ọ́fíìsì olùṣiṣẹ́ ní ètò tó ṣètò pọ̀. Èyí ń jẹ́rìí títẹ̀lé ìlànà tó yẹ nínú mímú àṣẹ oníbàárà ṣẹ àti ìṣe ọjà tó dára jù lọ.
12. Ṣé Ìgbìmọ̀ ń jẹ́rìí pé ìjọba ìpínlẹ̀ àti ilé-iṣẹ́ lo owó tí wọ́n rí nínú ọjà fún ohun tí a fọwọ́ sí?
Bẹ́ẹ̀ ni. A ń retí kí gbogbo àjọ tó gba owó láti ọjà fi ìròyìn òfin lórí lílo owó ìtújáde sílẹ̀ fún àyẹ̀wò Ìgbìmọ̀. A ń wo bó ṣe bá ètò lílo owó nínú ìwé ìfilọ́lẹ̀ mu. Lẹ́yìn náà a ń ṣàyẹ̀wò ní ibi iṣẹ́ láti jẹ́rìí àlàyé, a sì ń fi ìjìyà tó yẹ kan yíyà kúrò nínú ètò. Ìgbìmọ̀ lè gba àwọn amòye mìíràn láti ṣètìlẹ́yìn.