Ta Ni
Àwa? Tí a tẹ̀ jáde: December 22, 2025

Securities and Exchange Commission (SEC) ni aláṣẹ ìṣàkóso tó ga jù lọ fún ọjà olú-owó Nàìjíríà. A dá a sílẹ̀ ní 1979, ó sì ń ṣiṣẹ́ lábẹ́ Investments and Securities Act (ISA) ti 2007.

Ète pàtàkì SEC ni láti dáàbò bo àwọn olùdókòwò, láti mú ọjà dúró ní ìdájọ́ òdodo kí ó sì ṣiṣẹ́ dáadáa, àti láti pa ìdúróṣinṣin ọjà olú-owó Nàìjíríà mọ́. Ó ń ṣe èyí nípa ṣíṣàkóso oríṣiríṣi àwọn tó ń kópa nínú ọjà, títí kan àwọn ọjà paṣipaarọ̀ ìwé ẹ̀rí ìdókòwò, àwọn ilé-iṣẹ́ ìdókòwò, àti àwọn ilé-iṣẹ́ gbogbogbòò tí ń pèsè ìwé ẹ̀rí ìdókòwò. SEC tún ń gbé àwọn òfin àti ìlànà kalẹ̀ fún ọjà náà, ó sì ń ṣàbójútó bí a ṣe ń tẹ̀lé wọn.

Ète Iṣẹ́ Wa

Láti mú Ọjà Olú-owó dàgbà àti láti ṣàkóso rẹ̀ kí ó jẹ́ ọjà tó ń yí padà pẹ̀lú àkókò, tó ní ìdájọ́ òdodo, tó ṣe kedere, tó sì ń ṣiṣẹ́ dáadáa, kí ó lè kópa nínú ìdàgbàsókè ọrọ̀-ajé orílẹ̀-èdè.

Ìran Wa

Láti jẹ́ aláṣẹ ìṣàkóso ọjà olú-owó tó ṣáájú ní Áfíríkà.

Àwọn Ìlànà Iye Pàtàkì Wa

Àwọn ìlànà iye wa ni ìpìlẹ̀ ajọ wa; wọ́n ń darí gbogbo ìpinnu àti ìgbésẹ̀ wa. A ń gbìyànjú láti tẹ̀lé ìwọ̀n tó ga jù lọ nípa:

• Ìṣàkóso Tó Dáa: Mímú àwọn ìlànà ìṣàkóso tó dáa dúró.
• Ìdájọ́ Òdodo: Rírí i dájú pé gbogbo àwọn tó ń kópa nínú ọjà ní àǹfààní àti àbájáde tó dọ́gba.
• Ìdúróṣinṣin Ìwà: Ṣíṣe iṣẹ́ pẹ̀lú òtítọ́ àti ìṣípayá tó ga jù lọ.
• Ìtayọ: Lílépa ìmúdára aláìdáwọ́dúró àti ìtayọ nínú gbogbo ohun tí a ń ṣe.
• Ìdúróṣinṣin Sí Iṣẹ́: Fífi ara wa fún àwọn olùní-ìfẹ́ wa àti ète iṣẹ́ wa láìyẹ̀.
• Ìfarabalẹ̀ Sí Ìlànà: Fífi àwọn ìlànà tó muna múlẹ̀ àti títẹ̀lé àwọn òfin ìṣàkóso.

Ìtàn Wa

Ìbẹ̀rẹ̀ Securities and Exchange Commission (SEC) padà dé 1962, nígbà tí a dá Ìgbìmọ̀ Ìtújáde Olú-owó àkànṣe fún ìmọ̀ràn fún ìgbà díẹ̀ sílẹ̀ lábẹ́ Central Bank of Nigeria (CBN), láti ṣàyẹ̀wò àti ṣètò àkókò àwọn ìbéèrè kíkó olú-owó jọ—láti yàgò fún ọjà tó kún ju. Àjọ yìí ń ṣiṣẹ́ láìsí ìṣètò òfin nínú CBN, ó ń pèsè àbójútó ìmọ̀ràn láìsí àṣẹ ìṣàkóso òfin.

1973: Ìdásílẹ̀ Capital Issues Commission

Nítorí ìgbòkègbodò ọrọ̀-ajé tó ń gbòòrò sí i, àti lábẹ́ Nigerian Enterprises Promotion Decree (1972), a dá Capital Issues Commission sílẹ̀ lábẹ́ òfin ìjọba ní Oṣù Kẹta 1973, ó sì gba ojúṣe Ìgbìmọ̀ náà. Ìgbìmọ̀ olùdarí ọmọ ẹgbẹ́ mẹ́sàn-án rẹ̀—pẹ̀lú Alága tí CBN yàn àti àwọn aṣojú mínísítírì àpapọ̀, iṣẹ́ ilé-iṣẹ́ àti ìṣúná—gba àṣẹ òfin láti ṣàkóso àkókò, iye owó àti pínpín àwọn ìwé ẹ̀rí ìdókòwò tuntun.

1979–1980: Ìfarahàn SEC

Ìgbìmọ̀ Àyẹ̀wò Ètò Ìṣúná Àpapọ̀ (1976) dábàá pé kí a túbọ̀ mú àbójútó ọjà olú-owó Nàìjíríà lágbára. Nítorí náà, Securities and Exchange Commission Decree No. 71 of 1979 yí Capital Issues Commission padà sí SEC tí a mọ̀ lónìí. Àwọn àtúnṣe pàtàkì tó bẹ̀rẹ̀ ní 1 Oṣù Kínní 1980 ni:

• Ipò olómìnira: A yọ ọ́ kúrò lábẹ́ CBN, bó tilẹ̀ jẹ́ pé CBN ṣì ń pèsè owó fún un ní ìbẹ̀rẹ̀
• Ìgbìmọ̀ olùdarí tó gbòòrò sí i: Ọmọ ẹgbẹ́ méjìlá, pẹ̀lú aṣojú CBN gẹ́gẹ́ bí Alága, àti àwọn mìíràn láti Àwọn Mínísítírì Ìṣúná, Ìṣòwò & Ilé-iṣẹ́, Nigerian Stock Exchange àti Nigerian Enterprises Promotion Board, pẹ̀lú àwọn ẹni tí a dábàá lórí ìyẹ̀wọ̀n wọn
• Àṣẹ tó gbòòrò sí i: Àṣẹ láti ṣàkóso ọjà, mú un dàgbà, ṣètò iye owó ìtújáde àti àwọn àbùdá fún pínpín
• Àwọn òṣìṣẹ́: Ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú òṣìṣẹ́ 51 (títí kan méje tí a yá láti CBN fún ọdún mẹ́ta)
  

Ìmúdára Àwọn Ìpìlẹ̀ Òfin

• 1988: A tún ṣe SEC Decree àkọ́kọ́ gẹ́gẹ́ bí Decree No. 29 of 1988, láti kún àwọn àlàfo òfin àti láti fún fífi òfin múlẹ̀ lókun.
• 1996–1999: Àyẹ̀wò ìpele gíga tí Chief Dennis Odife darí yọrí sí Investments and Securities Act No. 45 of 1999, èyí tí ó fagilé òfin 1988 tí ó sì ní ète láti mú ọjà ṣiṣẹ́ dáadáa sí i àti kí ó túbọ̀ lágbára.
• 2007: A ṣe àtúnṣe kíkún sí ISA (ISA 29 of 2007), èyí tó túbọ̀ mú àṣẹ ìṣàkóso SEC lágbára. Lónìí, SEC ń gba agbára rẹ̀ láti inú ISA 29 of 2007.
  

Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ Àgbáyé

• Oṣù Kẹfà 1985: SEC Nàìjíríà di ọmọ ẹgbẹ́ International Organization of Securities Commissions (IOSCO), ó sì fi ara mọ́ àwọn ìlànà ìṣàkóso tí a mọ̀ káàkiri àgbáyé.
• 2006: Ó gba ipò olùfọwọ́sí Appendix ‘A’ lábẹ́ IOSCO Multilateral Memorandum of Understanding (MMOU), èyí tí ó mú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ alábàáṣiṣẹ́pọ̀, pípín ìsọfúnni àti fífi àwọn òfin ọjà wé àwọn ìlànà tó dára jù lọ káàkiri àgbáyé ṣeé ṣe.

Ìmọ̀ràn Ìpìlẹ̀ Ajọ Wa

A gbé SEC kalẹ̀ lórí ìpìlẹ̀ ète iṣẹ́, ìran àti àwọn ìlànà iye, SEC sì ń tẹ̀síwájú láti fi ara rẹ̀ fún:

1. Ààbò fún Olùdókòwò: Dídáàbò bo àwọn tó ń kópa nínú ọjà nípasẹ̀ ìṣàkóso tó ṣe kedere
2. Ìdàgbàsókè Ọjà: Fífi ìdàgbàsókè, àtinúdá àti ìṣiṣẹ́ tó munadoko lárugẹ nínú àwọn ọjà olú-owó Nàìjíríà
3. Ìdúróṣinṣin Ìwà àti Jíjẹ́ Oníjíhìn: Mímú àwọn ìlànà ìwà tó ga jù lọ dúró nínú gbogbo iṣẹ́
4. Ìbáṣepọ̀ Àgbáyé: Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú àwọn orílẹ̀-èdè mìíràn láti bá àwọn ìlànà tó dára jù lọ mu àti láti ṣètìlẹ́yìn fún ìdókòwò kọjá ààlà

Ní SEC, a kò kàn ń ṣe àtúnṣe ọjà nìkan; a tún ń ṣe àtúnṣe ọjọ́ iwájú. Darapọ̀ mọ́ wa lórí ìrìnàjò yìí sí àyíká ìṣúná tó lágbára sí i, tó sì ní aásìkí fún Nàìjíríà àti jù bẹ́ẹ̀ lọ.