Ajụjụ Ndị A Na-ajụkarị Banyere Ịmata Ọdịiche n’Etiti Usoro Ponzi/Pyramid na Ndị Njikwa Ego na Nchịkọta Akụ Itinye Ego Edebanyere Aha E bipụtara: Novemba 16, 2023

Chebe onwe gị pụọ n’usoro itinye ego aghụghọ. Akụkụ Ajụjụ Ndị A Na-ajụkarị a na-enyere gị aka ịghọta ihe ịrịba ama ịdọ aka ná ntị nke usoro Ponzi/Pyramid na otu esi amata ezigbo ndị njikwa ego na nchịkọta akụ itinye ego e debanyere aha.

Ọ dị mkpa ịkụziri ndị na-etinye ego na nke mbụ na ndị tinyeburu ego otu esi amata ọdịiche dị n’etiti usoro Ponzi/Pyramid na ezigbo ndị njikwa ego na nchịkọta akụ itinye ego.

GỊNỊ BỤ USORO PONZI/PYRAMID?

Usoro Ponzi/Pyramid bụ usoro itinye ego aghụghọ nke mmadụ ma ọ bụ òtù na-eji isi ego ndị ọhụrụ tinyere ego kwụọ ndị tinyeburu ego uru, kama iji uru sitere n’ọrụ ziri ezi kwụọ ha.

Usoro ahụ na-ekwe nkwa nnukwu uru na obere ihe ize ndụ ma ọ bụ na-enweghị ihe ize ndụ, mana n’eziokwu ọ na-enye ndị tinyeburu ego uru site n’ịdọta ndị ọhụrụ ka ha tinye ego.

NJIRIMARA ATỤMATỤ PONZI.

  1. Ha anaghị etinye ego n'ụzọ iwu kwadoro ma ọ bụ nwee akụ zuru ezu iji nọgide na-akwụ ego ha kwere nkwa.
  2. Ha chọrọ ka ndị ọhụrụ bata ka e wee jiri ego ha kwụọ ndị dịbu adị. Ndị ọhụrụ a nwere ike ịlafu ego ha n'ihi na ha agaghị enwe ike iweghachite ya tupu atụmatụ ahụ daa.
  3. Ha na-ekwe nkwa uru dị elu n’itinye ego, nke na-adịkarị elu karịa Ọnụ Ọmụrụ Nwa Amụma Ego (MPR) nke Central Bank of Nigeria n’oge ahụ.
  4. Ụlọ ọrụ nchịkwa kwesịrị ekwesị edebanyeghị ha aha.
  5. Ọha na eze ndị na-etinye ego amaghị ndị na-akwalite ha.

OLE NDỊ BỤ NDỊ NJIKWA EGO/NCHỊKỌTA ITINYE EGO?

Securities & Exchange Commission (SEC) debanyere ndị njikwa ego na nchịkọta akụ itinye ego aha, ha bụkwa ndị otu Fund Managers Association of Nigeria (FMAN). Ụlọ ọrụ ndị a egosila nka/ọkachamara zuru ezu na ikike ilekọta ego n’aha ndị ahịa ha maka ụgwọ ọrụ. Ha nwere ikike/ọkachamara iji chekwaa ma mee ka uru itinye ego bawanye, nakwa inyere ndị na-etinye ego aka ịgbasa ihe ize ndụ ha.

Ndị njikwa ego na nchịkọta akụ itinye ego na-arụ ọrụ ndị a, tinyere ndị ọzọ:

  • Ọrụ ndụmọdụ gbasara itinye ego
  • Ịhọrọ akwụkwọ ego itinye ego maka ego/nchịkọta itinye ego ahụ
  • Ilekọta ego/nchịkọta itinye ego n’aha ndị na-etinye ego

TUPU Ị TINYE EGO N’USORO Ọ BỤLA, BIKO HỤ NA E ZAALA AJỤJỤ NDỊ A:

  1. Ị ghọtara ụdị itinye ego ahụ?
  • Kedu ụdị azụmahịa usoro ahụ na-eme?
  • Ngwaahịa ma ọ bụ ọrụ ụlọ ọrụ ahụ na-ekwu na ọ na-ere ọ bụ ezigbo ihe a pụrụ ịhụ ma metụ aka?
  • Ọnụego uru ahụ ò nwere ike ịdịgide? Ọ dị ala ma ọ bụ elu karịa Ọnụ Ọmụrụ Nwa Amụma Ego (MPR) nke CBN nke bụ 14 %?

Ndị na-atụ anya itinye ego kwesịrị izere itinye ego ha na-aghọtaghị. Chọpụta otu na n’ụdị ngwaahịa a ga-etinye ego gị. Mgbe ọnụego uru e kwere nkwa dị iche nke ukwuu, dịka ọ karịrị 20% kwa afọ, a na-ajụ izi ezi nke itinye ego ahụ. Hụ na nkwa uru gị esiteghị n’ịdọta ndị ọhụrụ ka ha tinye ego.

2. Kedu ka ị si edebe ndekọ itinye ego gị?

  • Rịọ ka e nye gị akwụkwọ na-egosi itinye ego gị. Ọ bụrụ na enweghị ike inye akwụkwọ/risit, kpachara anya, n’ihi na ọ nwere ike ịbụ ọrụ/azụmahịa megidere iwu.
  • Chọpụta ụzọ ị ga-esi pụọ n’itinye ego ahụ tupu ị tinye ego.

Ọ bụrụ na e nwere ọtụtụ iwu mgbagwoju anya gbasara ịpụ ma ọ bụ iwepụ ego gị, nke a bụ ihe ịrịba ama ịdọ aka ná ntị nye gị.

3. Gịnị bụ ihe ize ndụ dị n’itinye ego ahụ?

  • Itinye ego ọ bụla nwere ogo ihe ize ndụ ụfọdụ. Dị ka iwu izugbe, ka ihe ize ndụ itinye ego na-arị elu, ka uru itinye ego na-arịkwa elu.
  • Nwee nnukwu enyo maka itinye ego nke na-aga n’ihu na-enye uru oge niile, nke dị mma, n’agbanyeghị ọnọdụ ahịa n’ozuzu; nakwa itinye ego na-enye uru kwa ụbọchị ma ọ bụ kwa izu.

4. Ndị na-akwalite itinye ego ahụ edebanyere aha na ụlọ ọrụ nchịkwa kwesịrị ekwesị?

  • Ole ndị bụ ndị nduzi/ndị na-akwalite ụlọ ọrụ ahụ?
  • Gịnị bụ aha, adreesị na ụzọ e si akpọtụrụ ha?
  • Ebee ka isi ọfịs na ọfịs alaka ụlọ ọrụ ahụ dị?
  • Ndị ọrụ nwere akwụkwọ ọrụ/nkwụnye ọrụ ma ọ bụ kaadị njirimara?
  • Risit ịkwụ ụgwọ dị n’aha mmadụ ma ọ bụ n’aha ụlọ ọrụ?
  • Akaụntụ ụlọ akụ nke ụlọ ọrụ ahụ dị n’aha mmadụ ma ọ bụ n’aha ụlọ ọrụ?
  • Ndị ọkachamara ma ọ bụ ndị na-ere ngwaahịa itinye ego edebanyere aha?
  • Kedu ụlọ ọrụ gọọmenti na-achịkwa ọrụ ha?
  • Kedu ụlọ ọrụ m ga-akọrọ ma ọ bụrụ na ha emezughị nkwa?

Ọtụtụ usoro Ponzi metụtara ndị mmadụ enweghị ikikere ma ọ bụ ụlọ ọrụ a na-edebanyeghị aha. Ndị ọkachamara ma ọ bụ ndị na-ere ngwaahịa itinye ego ga-edebanye aha n’aka ndị nchịkwa tupu ha amalite ọrụ.

5. Kedu ka m ga-esi mara ọnọdụ ndebanye aha nke itinye ego ahụ, ụlọ ọrụ ahụ na ndị na-akwalite ya?

  • Rịọ ihe akaebe na Corporate Affairs Commission (CAC) debanyere ụlọ ọrụ ahụ aha, nakwa na Securities and Exchange Commission (SEC) debanyere ya aha.
  • Kpọtụrụ Securities and Exchange Commission (SEC) site na ozi ịntanetị sec@sec.gov.ng ma ọ bụ kpọọ nọmba Kọmishọn ahụ 09-4621168 iji gosi ọnọdụ ndebanye aha ụlọ ọrụ ahụ.

Ọ bụrụ na SEC edebanyeghị itinye ego ahụ aha, ọ bụghị ihe a na-atụ aro ka ị banye na ya.

6. N’ụlọ ọrụ gọọmenti dị aṅaa ka m ga-achọ ozi ndị ọzọ?

Ọ bụrụ na ị maara ma ọ bụ sonye na itinye ego ị na-enyo enyo na ọ bụ usoro Ponzi/Pyramid, kpọtụrụ Securities and Exchange Commission (SEC) na adreesị ndị a:

  • Isi Ọfịs SEC, SEC Tower Plot 272, Samuel Adesujo Ademulegun Street, Central Business District, Abuja
  • Ọfịs SEC na mpaghara Lagos, No 3, Idejo Street, Victoria Island, Lagos
  • Ọfịs SEC na mpaghara Port Harcourt, 31, Woji Street, GRA Phase 11, Port Harcourt
  • Ọfịs SEC na mpaghara Kano, African Alliance House, 4th Floor, F1 Sani Abacha Way/Airport Road, Kano
  1. Laghachi n'Ihu Mbụ
  2. /
  3. Banyere
  4. /
  5. Akụrụngwa
  6. /
  7. Ajụjụ Ndị A Na-ajụkarị
  8. /
  9. Ajụjụ Ndị A Na-ajụkarị Banyere Ịmata Ọdịiche n’Etiti Usoro Ponzi/Pyramid na Ndị Njikwa Ego na Nchịkọta Akụ Itinye Ego Edebanyere Aha
Kekọrịta: