Ihe A Chọrọ Maka Ndebanye Aha Ụlọ Ọrụ Nwere Ụlọ Ọrụ Ndị Ọzọ E bipụtara: Mee 22, 2025
Ntuziaka Itinye Arịrịọ
- Akwụkwọ niile e depụtara n’okpuru bụ ihe a chọrọ n’iwu; a ga-eweta ha niile.
- A ga-edejupụta Fọm SEC ọ bụla nke ọma ma tinye ozi niile a chọrọ n’uju na-ahụ na ọ dịghị oghere a hapụrụ n’enweghị azịza, n’ihi na nke a ga-eme ka fọm ndị ahụ ghara ịdị ire.
- A naghị ewere arịrịọ dịka nke etinyerela ruo mgbe e dejupụtara fọm ndị ahụ nke ọma ma nyefee akwụkwọ niile a chọrọ.
- Ndị ụlọ ọrụ na-akwado nke ndebanye aha ha agwụla ga-amalite usoro ndebanye aha ọzọ site na mbido. (Lee Iwu SEC 19 na 35 dị ka e meziri ha)
- Ndị a tụrụ aro ka ha bụrụ ndị ọrụ CMO kwadoro ga-aga n’ọfịs SEC ọ bụla na foto atọ (3) ọhụrụ nke ụdị paspọtụ iji malite usoro nyocha ndị uwe ojii (nke a metụtara ndị na-achọ ndebanye aha mbụ n’aka Kọmishọn ahụ na ndị ndebanye aha ha dịka ndị ọrụ CMO kwadoro agwụla);
- Ndị niile a tụrụ aro ka ụlọ ọrụ kwado (ewezuga ndị na-akwaga n’ụlọ ọrụ ọzọ) ga-aga ọzụzụ na ule tupu ndebanye aha. Ndị gafere nke ọma, (ma ọ bụrụ na e debere nhazi ndị ụlọ ọrụ na-akwado a chọrọ) ka a ga-eweta n’ihu Kọmitii Ajụjụ Ọnụ Ndebanye Aha maka ntụle.
- Nnomi mbụ niile nke akwụkwọ/asambodo ka a ga-eweta ka onye ọrụ SEC nwere ikike hụ ha.
- Imelite ndebanye aha kwa afọ: Mgbe a kwadoro ụlọ ọrụ ka ọ rụọ ọrụ dịka Onye Na-arụ Ọrụ n’Ahịa Isi Ego (CMO), ụlọ ọrụ ahụ ga-emelite ndebanye aha ya kwa afọ, ọ bụghị mgbe Jenụwarị 31 gafere n’afọ ọ bụla.
- Kọmishọn ahụ nwere ike ịchọ akwụkwọ ndị ọzọ na/ma ọ bụ ozi ndị ọzọ ọ chere na ha dị mkpa maka ndebanye aha.
- A ga-enyocha ụlọ ọrụ ọ bụla tinyere arịrịọ n’onwe ya n’oge a na-ahazi arịrịọ ndebanye aha ya.
- Inwe ezi ihe ọmụma gbasara Iwu na Ụkpụrụ Kọmishọn ahụ, Investments & Securities Act No 29 of 2007, na Ahịa Isi Ego bụ ihe a ga-enwerịrị tupu ndebanye aha
Ihe A Chọrọ Maka Ndebanye Aha
Ịkwụ Ụgwọ
- Ihe akaebe ịkwụ ụgwọ Ụgwọ Itinye Arịrịọ/Akwụkwọ – N100,000.00 (Otu Narị Puku Naira);
- Ihe akaebe ịkwụ ụgwọ Ụgwọ Nhazi Arịrịọ – N300,000.00 (Narị Puku Atọ Naira);
- Ihe akaebe ịkwụ Ụgwọ Ndebanye Aha – N1,000,000.00 (Otu Nde Naịra Naanị);
- Ihe akaebe ịkwụ ụgwọ Ụgwọ Onye Nduzi– N100,000.00 (Otu Narị Puku Naira)
- Ihe akaebe ịkwụ ụgwọ Ụgwọ Onye Ọrụ CMO Kwadoro – N100,000.00 (Otu Narị Puku Naira) maka onye ọ bụla ọhụrụ a tụrụ aro ka ọ bụrụ onye ọrụ CMO kwadoro, yana N50,000.00 (Puku Naira Iri Ise) maka onye ọrụ CMO kwadoro ọ bụla na-eme nnyefe;
Fọm
- Fọm SEC 3 na 5B e mezuru ma bịanye aka na ha nke ọma – Maka Ụlọ Ọrụ
- Fọm SEC 2 na 2D — maka ndị a na-akwado na ndị nduzi niile nke ụlọ ọrụ ahụ (Mara na onye ọrụ ahịa isi ego ọ bụla a na-atụ aro ka e debanye aha ya maka ọrụ a ga-enwerịrị opekata mpe mmadụ atọ a na-akwado, otu n'ime ha kwesịrị ịbụ Onye Na-ahụ Maka Ịgbaso Iwu, onye ọrụ ya bụ ilekọta irube isi na ISA 2007, Iwu na Ụkpụrụ, ọkwa, ntụziaka na iwu ndị ọzọ Kọmishọn ahụ ma ọ bụ Gọọmentị Etiti wepụtara).
- Fọm SEC 2B e dejupụtara ma binye aka na ya nke ọma — (Maka Nnyefe Onye Nduzi ma ọ bụ Onye A Na-akwado nke a ga-etinyere ụdị akwụkwọ ozi ịhapụ ọrụ na nnabata ịhapụ ọrụ site n'aka onye were ya n'ọrụ mbụ); a ga-dejupụta fọm niile nke ọma ma nyefee ụdị abụọ nke nke ọ bụla.
Ndị Nduzi na Ndị A Tụrụ Aro Ka Ha Bụrụ Ndị Ọrụ CMO Kwadoro
- Opekata mpe mmadụ atọ (3) ụlọ ọrụ na-akwado, otu n’ime ha kwesịrị ịbụ Onye Nduzi Nchịkwa na Onye Na-ahụ Maka Ịgbaso Iwu; . (Ụlọ ọrụ edebanyere aha/na-achọ ndebanye aha iji rụọ ọtụtụ ọrụ ga-akwado ngụkọta ọnụ ọgụgụ mmadụ a kapịrị maka ọrụ ọ bụla).
- Fọm SEC 2 kwesịrị igosi, n’etiti ihe ndị ọzọ, BVN, nkọwa ụlọ akụ, Adreesị Ozi-e Ọrụ onye na-etinye arịrịọ yana adreesị zuru ezu nzipu ozi na nọmba kọntaktị na adreesị ozi-e nke ndị were ya n’ọrụ na mbụ, ndị ụlọ akụ ya na ndị ọ họpụtara inye ntụaka;
- Nnomi akwụkwọ ozi ọrụ na ndepụta ọrụ onye ahụ ga-arụ (nke onye ọrụ ahụ nabatara nke ọma ma ndị abụọ, ya bụ onye were ya n’ọrụ na onye ọrụ ahụ, bịanyere aka na ya);
- Nye akwụkwọ ozi ịhapụ ọrụ / nnabata ịhapụ ọrụ (naanị maka onye a na-akwado a na-ebufe ndebanye aha ya);
- Akwụkwọ akụkọ ndụ na ọrụ (CV) zuru ezu nke ndị nduzi niile na ndị a chọrọ ka ha bụrụ ndị ụlọ ọrụ na-akwado ga-agụnye nkọwa ọrụ ha n'usoro oge malite n'ụlọ akwụkwọ sekọndrị, na-egosi ụbọchị na ogologo oge nke ọma. (A ga-akọwa ihe mere ha ji hapụ ọrụ ọ bụla gara aga, yana ụbọchị niile na oghere dị n'akụkọ ọrụ na agụmakwụkwọ ha);
- Nnomi akwụkwọ iru eru gụnyere asambodo ụlọ akwụkwọ sekọndrị na asambodo imecha NYSC ma ọ bụ nke e nyere onye a hapụrụ ịrụ NYSC (a ga-eweta akwụkwọ mbụ ka SEC hụ ha);
- Ihe akaebe asambodo mgbanwe aha (gụnye akwụkwọ ịṅụ iyi ụlọikpe na mbipụta n’akwụkwọ akụkọ);
- Ihe akaebe na Ndị Ọrụ CMO Kwadoro nwere opekata mpe afọ anọ nke ahụmịhe ọrụ metụtara ọrụ ahụ mgbe ha gụsịrị akwụkwọ dịka “Iwu 20” nke Iwu na Ụkpụrụ Kọmishọn ahụ si kwuo.
- Onye ọ bụla a tụrụ aro ka ọ bụrụ onye ọrụ CMO kwadoro ga-aga n’ọfịs SEC ọ bụla na foto atọ ọhụrụ nke ụdị paspọtụ iji malite usoro nyocha ndị uwe ojii (maka ndị na-achọ ndebanye aha mbụ na ndị ndebanye aha ha dịka ndị ọrụ CMO kwadoro agwụla);
- Nnomi akwụkwọ njirimara dị ire (paspọtụ mba ụwa, kaadị njirimara mba, ikikere ịnya ụgbọala, kaadị onye ntuli aka na-adịgide adịgide, asambodo nkwenye ịkwụ ụtụ isi ma ọ bụ akwụkwọ ịkwụ ụgwọ ọrụ ọha);
- Nnomi akwụkwọ ikike obibi/ọrụ (maka ndị na-abụghị ụmụ amaala Naịjirịa), a ga-eweta nnomi mbụ ka SEC hụ ya;
Ndị ọrụ CMO kwadoro niile ga-enwe ahụmịhe ọrụ kwesịrị ekwesị mgbe ha gụsịrị akwụkwọ dịka “Iwu 20” nke Iwu na Ụkpụrụ Kọmishọn ahụ si kwuo.
Isi Ego A Kwụrụ Ụgwọ Ya Kacha Nta na Akwụkwọ Nkwa Mkpuchi Nfu N’ihi Aghụghọ Ndị Ọrụ
- Akaụntụ kacha ọhụrụ a nyochara
- Akwụkwọ nkwa nkwụghachi nfu n’ihi aghụghọ ndị ọrụ dị ire, nke na-ekpuchi opekata mpe 20% nke isi ego kacha nta a chọrọ ma nwee ụbọchị ngwụcha Disemba 31;
Ụlọ Ọrụ Na-etinye Arịrịọ
- Nkọwa ụlọ ọrụ kwesịrị ịgụnye, tinyere ihe ndị ọzọ, akụkọ dị mkpirikpi nke ụlọ ọrụ ahụ, nhazi ọrụ na nhazi ndị nwe òkè, ndị isi ọrụ, yana nkọwa ọrụ gara aga na nke ugbu a;
- Aha na adreesị ụlọ ọrụ ndị dị n’okpuru ụlọ ọrụ ahụ/ndị ya na ha jikọrọ, ụdị azụmahịa na pasent òkè o nwere;
- Weta nnomi abụọ nke iwu nta ma ọ bụ iwu dị ugbu a ma ọ bụ ndị a tụrụ aro, Ụkpụrụ Omume, Ụkpụrụ Ịzụ na Ire wdg, nke a na-akpọ ‘Iwu Ahịa Mgbanwe’;
- Ihe akaebe gbasara nhazi ya, gụnyere usoro nhazi na profaịlụ ndị otu kansụl/bọọdụ ya, yana iwu na usoro ọrụ;
- Weta nnomi ndekọ ihe omume ahịa mgbanwe na akwụkwọ zuru ezu gbasara Ego Nchebe Ndị Na-etinye Ego na Ego Nkwa Azụmahịa mgbe e mechara ha;
- Weta nnomi akwụkwọ ntuziaka na nyocha ọrụ ndị otu;
- Ozi metụtara akụrụngwa ahịa gụnyere: akụrụngwa/ebe ịzụ na ire, bọọdụ ọnụahịa, bọọdụ ozi/teepu na-egosi ọnụahịa na azụmahịa, itinye kọmputa n’ọrụ na usoro ekwentị mgbe e mechara ha);
- Akwụkwọ ntuziaka ọrụ ụlọ ọrụ nke ga-agụnye Amụma na Usoro Ndị Ọrụ;
- Atụmatụ azụmahịa na eserese nhazi ụlọ ọrụ ahụ;
- Nye ozi gbasara aha akaụntụ ụlọ ọrụ ahụ na mgbasa ozi mmekọrịta (dịka Facebook, Instagram, LinkedIn wdg.), adreesị weebụsaịtị ya, adreesị ozi-e na nọmba ekwentị ya;
Akwụkwọ Ụlọ Ọrụ
Nnomi nke ọ bụla n’ime akwụkwọ ndị a, nke CAC kwadoro nke ọma;
- Asambodo Ndebanye Aha Ụlọ Ọrụ
- Akwụkwọ Ntọala na Ụkpụrụ Òtù – nke a kwesịrị ịgụnye ikike ịrụ ọrụ a kapịrị ọnụ;
Nkwa e ji iyi kwuo na a ga-enye Kọmishọn ahụ ngwa ngwa nnomi mgbanwe ọ bụla e mere na Akwụkwọ Ntọala na Ụkpụrụ Òtù ya, nke Corporate Affairs Commission (CAC) kwadoro, Ụkpụrụ Omume, ntuziaka, wdg, n’ime ụbọchị iri na anọ (14) mgbe mgbanwe ahụ gasịrị;
- Fọm CAC na-egosi Nkwupụta Isi Ego Mbak, Nkwupụta Nkesa Mbak na Nkọwa Ndị Nduzi (Mara na a ga-eweta nnomi mbụ nke asambodo ahụ ka onye ọrụ SEC nwere ikike hụ ya);
- Akaụntụ a nyochara kacha ọhụrụ ma ọ bụ nkwupụta ọnọdụ akụ na ụgwọ maka ụlọ ọrụ na-arụbeghị ọrụ ruo otu afọ, nke ndị nduzi ụlọ ọrụ abụọ bịanyere aka na ya ma na-akarịghị ọnwa atọ (3) n’oge ịnyefe akwụkwọ n’aka Kọmishọn ahụ. Onye nnyocha ego nke mpụga ga-eji akwụkwọ ozi nkwenye kwado nkwupụta ọnọdụ akụ na ụgwọ ahụ; (Mara na oke ngwakọta akụ ego ga-abụ 60% akụ a pụrụ ịgbanwe ngwa ngwa ka ọ bụrụ ego na 40% akụ na-adịgide adịgide na akụ ndị ọzọ)
- Nkwa izugbe e ji iyi kwado maka ndị otu;
- Nkwa e ji iyi kwuo nke na-egosi n’ihu Kọmishọn ahụ na ozi niile ụlọ ọrụ ahụ nyere, gụnyere ozi ụlọ akụ niile, bụ eziokwu ma ziri ezi. (Onye Nduzi ma ọ bụ odeakwụkwọ ụlọ ọrụ ga-abịanye aka na ya, a ga-ejikwa onye nkwado akwụkwọ iwu kwado ya);
- Nkwa e ji iyi kwuo na a ga-edobe ihe ndekọ kwesịrị ekwesị ma nyefee nkwupụta oge niile dịka Kọmishọn ahụ nwere ike ịkọwa site n’oge ruo n’oge, nke onye nduzi ma ọ bụ odeakwụkwọ ụlọ ọrụ bịanyere aka na ya (a ga-ejikwa onye nkwado akwụkwọ iwu kwado ya);
- Nkwa e ji iyi kwado ịgbaso na ime ka ndị otu ya gbasoo ndokwa Investment & Securities Act (ISA) 2007 na Iwu na Ụkpụrụ Kọmishọn ahụ (nke onye nkwado akwụkwọ iwu ga-akwado);
- Nkwa e ji iyi kwuo na a ga-agbaso Iwu na Ụkpụrụ SEC na Investments and Securities Act No.29 of 2007, nke onye nduzi ma ọ bụ odeakwụkwọ ụlọ ọrụ nyere (a ga-ejikwa onye nkwado akwụkwọ iwu kwado ya);