Ihe A Chọrọ Maka Ndebanye Aha Onye Na-azụ Ma Na-ere Akwụkwọ Ego n’Aha Onwe Ya E bipụtara: Mee 22, 2025
Ntuziaka Itinye Arịrịọ
- Akwụkwọ niile e depụtara n’okpuru bụ ihe a chọrọ n’iwu; a ga-eweta ha niile.
- A ga-edejupụta Fọm SEC ọ bụla nke ọma ma tinye ozi niile a chọrọ n’uju na-ahụ na ọ dịghị oghere a hapụrụ n’enweghị azịza, n’ihi na nke a ga-eme ka fọm ndị ahụ ghara ịdị ire.
- A naghị ewere arịrịọ dịka nke etinyerela ruo mgbe e dejupụtara fọm ndị ahụ nke ọma ma nyefee akwụkwọ niile a chọrọ.
- Ndị ụlọ ọrụ na-akwado nke ndebanye aha ha agwụla ga-amalite usoro ndebanye aha ọzọ site na mbido. (Lee Iwu SEC 19 na 35 dị ka e meziri ha)
- Ndị a tụrụ aro ka ha bụrụ ndị ọrụ CMO kwadoro ga-aga n’ọfịs SEC ọ bụla na foto atọ (3) ọhụrụ nke ụdị paspọtụ iji malite usoro nyocha ndị uwe ojii (nke a metụtara ndị na-achọ ndebanye aha mbụ n’aka Kọmishọn ahụ na ndị ndebanye aha ha dịka ndị ọrụ CMO kwadoro agwụla);
- Ndị niile a tụrụ aro ka ụlọ ọrụ kwado (ewezuga ndị na-akwaga n’ụlọ ọrụ ọzọ) ga-aga ọzụzụ na ule tupu ndebanye aha. Ndị gafere nke ọma, (ma ọ bụrụ na e debere nhazi ndị ụlọ ọrụ na-akwado a chọrọ) ka a ga-eweta n’ihu Kọmitii Ajụjụ Ọnụ Ndebanye Aha maka ntụle.
- Nnomi mbụ niile nke akwụkwọ/asambodo ka a ga-eweta ka onye ọrụ SEC nwere ikike hụ ha.
- Imelite ndebanye aha kwa afọ: Mgbe a kwadoro ụlọ ọrụ ka ọ rụọ ọrụ dịka Onye Na-arụ Ọrụ n’Ahịa Isi Ego (CMO), ụlọ ọrụ ahụ ga-emelite ndebanye aha ya kwa afọ, ọ bụghị mgbe Jenụwarị 31 gafere n’afọ ọ bụla.
- Kọmishọn ahụ nwere ike ịchọ akwụkwọ ndị ọzọ ọ chere na ha dị mkpa maka ndebanye aha.
- A ga-enyocha ụlọ ọrụ ọ bụla tinyere arịrịọ n’onwe ya n’oge a na-ahazi arịrịọ ndebanye aha ya.
- Inwe ezi ihe ọmụma gbasara Iwu na Ụkpụrụ Kọmishọn ahụ, Investments & Securities Act No 29 of 2007, na Ahịa Isi Ego bụ ihe a ga-enwerịrị tupu ndebanye aha.
Ihe A Chọrọ Maka Ndebanye Aha
Ịkwụ Ụgwọ
- Ihe akaebe ịkwụ ụgwọ Ụgwọ Itinye Arịrịọ/Akwụkwọ – N100,000.00 (Otu Narị Puku Naira);
- Ihe akaebe ịkwụ ụgwọ Ụgwọ Nhazi Arịrịọ – N300,000.00 (Narị Puku Atọ Naira);
- Ihe akaebe ịkwụ ụgwọ Ụgwọ Ndebanye Aha – N3,000,000.00 (Nde Naira Atọ);
- Ihe akaebe ịkwụ ụgwọ onye nduzi – N100,000.00 (Otu Narị Puku Naira)
- Ihe akaebe ịkwụ ụgwọ Ndị Ọrụ CMO Kwadoro ụgwọ ndị metụtara ya dịka ndị a;
- N100,000.00 (Otu Narị Puku Naira) naanị maka onye ọ bụla a tụrụ aro ka ọ bụrụ onye ọrụ CMO kwadoro
- N50,000.00 (Puku Naira Iri Ise) maka onye na-eme nnyefe nke ndebanye aha onye ọrụ CMO kwadoro
- N100,000.00 (Otu Narị Puku Naira) naanị maka mgbanwe ndebanye aha
- N150,000.00 (Otu Narị Puku na Puku Iri Ise Naira) maka nnyefe na mgbanwe ọnọdụ
Fọm
- Fọm SEC 3 e mezuru ma bịanye aka na ya nke ọma – Maka Ụlọ Ọrụ
- Fọm SEC 2 na 2D e mezuru ma bịanye aka na ha nke ọma – Maka Ndị Ụlọ Ọrụ Na-akwado/ndị nduzi ụlọ ọrụ niile (Mara na onye na-arụ ọrụ n’ahịa isi ego ọ bụla chọrọ ndebanye aha ọrụ a ga-enwerịrị opekata mpe mmadụ atọ ụlọ ọrụ na-akwado, otu n’ime ha kwesịrị ịbụ Onye Na-ahụ Maka Ịgbaso Iwu nke ga-ahụ maka ileba anya n’ịgbaso ISA 2007, Iwu na Ụkpụrụ, ọkwa, ntuziaka, ntụziaka ọrụ wdg. Kọmishọn ahụ ma ọ bụ Gọọmenti Etiti wepụtara).
- Fọm SEC 2B e dejupụtara ma bịanye aka na ya nke ọma maka Ndị Na-eme Nnyefe. (Biko lee ihe a chọrọ maka nnyefe ndebanye aha na webụsaịtị Kọmishọn ahụ iji soro ha.)
Ndị Nduzi na Ndị A Tụrụ Aro Ka Ha Bụrụ Ndị Ọrụ CMO Kwadoro
- Opekata mpe ndị ọrụ CMO kwadoro atọ (3), gụnyere Onye Nduzi Nchịkwa na Onye Na-ahụ Maka Ịgbaso Iwu; (Ụlọ ọrụ edebanyere aha ma ọ bụ ndị na-achọ ndebanye aha maka ịrụ ọtụtụ ọrụ ga-akwado ngụkọta ọnụ ọgụgụ ndị mmadụ e nyere iwu maka ọrụ ọ bụla)
- Fọm SEC 2 kwesịrị igosi, tinyere ihe ndị ọzọ, BVN, nkọwa akaụntụ ụlọ akụ, adreesị ozi-e ọrụ ya yana adreesị zuru ezu maka nzipu akwụkwọ, nọmba ekwentị na adreesị ozi-e nke ndị ụlọ ọrụ onye ahụ rụrụ ọrụ na ha tupu ugbu a, ndị na-ahụ maka akaụntụ ụlọ akụ ya, na ndị o họpụtara ka ha nye ntụaka;
- Nnomi akwụkwọ ozi ọrụ na ndepụta ọrụ onye ahụ ga-arụ (nke onye ọrụ ahụ nabatara nke ọma ma ndị abụọ, ya bụ onye were ya n’ọrụ na onye ọrụ ahụ, bịanyere aka na ya);
- Maka ndị na-eme nnyefe, weta ihe akaebe ịgba arụkwaghịm site n’ụlọ ọrụ e debanyere aha ha na ya mbụ, ihe akaebe na onye ahụ gwara Kọmishọn ahụ maka ịgba arụkwaghịm ya, na na ụlọ ọrụ ahụ nabatara ịgba arụkwaghịm ahụ;
- CV nke ndị nduzi niile na ndị a tụrụ aro ka ha bụrụ ndị ọrụ CMO kwadoro, nke ga-enwe nkọwa ọrụ ha n’usoro oge site n’ụlọ akwụkwọ sekọndrị, na-egosi ụbọchị na ogologo oge nke ọma. (A ga-ekwukwa ihe kpatara ha ji hapụ ọrụ niile ha rụrụ na mbụ.) A ga-egosi ma kọwaa ogologo oge na oghere oge ọ bụla n’akụkọ ọrụ na agụmakwụkwọ ha);
- Nnomi akwụkwọ iru eru gụnyere asambodo ụlọ akwụkwọ sekọndrị na asambodo imecha NYSC ma ọ bụ asambodo e nyere onye a hapụrụ ịrụ ọrụ NYSC (a ga-eweta akwụkwọ mbụ ka onye ọrụ SEC nwere ikike hụ ha);
- Nnomi asambodo ikike ịzụ na ire nke onye ọrụ ịzụ na ire nwere ikike nke ụlọ ọrụ ahụ na-akwado;
- Ihe akaebe mgbanwe aha ebe ọ dị mkpa (ya na akwụkwọ nkwado kwesịrị ekwesị gụnyere akwụkwọ ịṅụ iyi ụlọikpe na mbipụta n’akwụkwọ akụkọ)
- Nnomi dị ire akwụkwọ njirimara (paspọtụ mba ofesi, kaadị njirimara mba, ikikere ịnya ụgbọala, kaadị ịtụ vootu na-adịgide adịgide, Akwụkwọ Nkwenye Ịkwụ Ụtụ Isi, ma ọ bụ akwụkwọ ịkwụ ụgwọ ọrụ ọha dịka ọkụ eletrik, mmiri na ihe ndị ọzọ yiri ha)
- Nnomi akwụkwọ ikike obibi/ọrụ (maka ndị na-abụghị ụmụ amaala Naịjirịa/ndị bi ebe ahụ), a ga-eweta nnomi mbụ ka onye ọrụ SEC hụ ya
Ndị ọrụ CMO kwadoro niile ga-enwe ahụmịhe ọrụ kwesịrị ekwesị mgbe ha gụsịrị akwụkwọ dịka “Iwu 20” nke Iwu na Ụkpụrụ Kọmishọn ahụ si kwuo.
Isi Ego A Kwụrụ Ụgwọ Ya Kacha Nta na Akwụkwọ Nkwa Mkpuchi Nfu N’ihi Aghụghọ Ndị Ọrụ
- Ihe akaebe isi ego a kwụrụ ụgwọ ya kacha nta a chọrọ nke N100,000,000.00 (Otu Narị Nde Naịra) (ya bụ, ego dị n’ụlọ akụ, akụ na-adịgide adịgide ma ọ bụ itinye ego n’akwụkwọ ego e depụtara n’ahịa);
- Amụma mkpuchi nkwụghachi nfu n’ihi aghụghọ ndị ọrụ dị ire, nke na-ekpuchi opekata mpe 20% nke isi ego kacha nta dịka Iwu na Ụkpụrụ Kọmishọn ahụ si dị ma nwee ụbọchị ngwụcha Disemba 31;
Ụlọ Ọrụ Na-etinye Arịrịọ
- Nkọwa ụlọ ọrụ kwesịrị ịgụnye, tinyere ihe ndị ọzọ, akụkọ dị mkpirikpi nke ụlọ ọrụ ahụ, nhazi ọrụ na nhazi ndị nwe òkè, ndị isi ọrụ, yana nkọwa ọrụ gara aga na nke ugbu a;
- Aha na adreesị ụlọ ọrụ ndị nọ n’okpuru ya, ụlọ ọrụ ndị ya na ha jikọrọ ma ọ bụ metụtara ya, ụdị azụmahịa ha, na pasent òkè ụlọ ọrụ ahụ nwere n’ime ha;
- Ihe akaebe ịkwụ ụgwọ òkè e kenyere ndị nwe òkè;
- Ihe akaebe ikikere ịzụ na ire nke ahịa mgbanwe
- Akwụkwọ ntuziaka ọrụ ma ọ bụ chaatị nhazi ụlọ ọrụ;
- Atụmatụ azụmahịa;
- Weta ozi gbasara ụlọ akụ niile ụlọ ọrụ ahụ jirila mee azụmahịa site na mmalite ya, gụnyere nkwupụta akaụntụ na-agaghị akarị ọnwa atọ kemgbe e mere ha n’oge a na-etinye akwụkwọ n’aka Kọmishọn ahụ;
- Weta ozi gbasara akaụntụ mgbasa ozi mmekọrịta nke ụlọ ọrụ ahụ (dịka Facebook, Instagram, LinkedIn, wdg);
- Weta adreesị webụsaịtị ụlọ ọrụ ahụ, adreesị ozi-e ya na nọmba ekwentị ya.
Akwụkwọ Ụlọ Ọrụ
Nnomi nke ọ bụla n’ime akwụkwọ ndị a, nke CAC kwadoro nke ọma;
- Nnomi Asambodo Ndebanye Aha Ụlọ Ọrụ nke Corporate Affairs Commission (CAC) kwadoro. Ọ bụrụ na e tinyere nnomi CAC na-akwadoghị, onye na-etinye arịrịọ ga-eweta akwụkwọ mbụ ka onye ọrụ Kọmishọn ahụ nwere ikike hụ ya.
- Akwụkwọ Ntọala na Ụkpụrụ Òtù – nke a kwesịrị ịgụnye ikike ịrụ ọrụ a kapịrị ọnụ;
- Fọm CAC ndị na-egosi Nkwupụta Isi Ego Mbak, Nkwupụta Nkesa Mbak, na Nkọwa Ndị Nduzi (A ga-eweta akwụkwọ asambodo mbụ ka onye ọrụ SEC nwere ikike hụ ya);
- Akaụntụ a nyochara kacha ọhụrụ, ma ọ bụ nkwupụta ọnọdụ akụ maka ụlọ ọrụ na-arụbeghị ọrụ ruo otu afọ, nke ndị nduzi abụọ bịanyere aka na ya na nke na-agaghị akarị ọnwa atọ (3) kemgbe e mere ya n’oge a na-etinye akwụkwọ n’aka Kọmishọn ahụ. Onye nyocha akaụntụ mpụga ga-eji akwụkwọ ozi nkwenye kwado nkwupụta ọnọdụ akụ ahụ. (Nha ngwakọta akụ ga-abụ 60% akụ a pụrụ ịgbanwe ngwa ngwa ka ọ bụrụ ego na 40% akụ na-adịgide adịgide na akụ ndị ọzọ);
- Nkwa e ji iyi kwuo nke na-egosi n’ihu Kọmishọn ahụ na ozi niile ụlọ ọrụ ahụ nyere, gụnyere ozi ụlọ akụ niile, bụ eziokwu ma ziri ezi. (Onye Nduzi ma ọ bụ odeakwụkwọ ụlọ ọrụ ga-abịanye aka na ya, a ga-ejikwa onye nkwado akwụkwọ iwu kwado ya);
- Nkwa e ji iyi kwuo na a ga-edobe ihe ndekọ kwesịrị ekwesị ma nyefee nkwupụta oge niile dịka Kọmishọn ahụ nwere ike ịkọwa site n’oge ruo n’oge, nke onye nduzi ma ọ bụ odeakwụkwọ ụlọ ọrụ bịanyere aka na ya (a ga-ejikwa onye nkwado akwụkwọ iwu kwado ya);
- Nkwa e ji iyi kwuo na a ga-agbaso Iwu na Ụkpụrụ SEC na Investments and Securities Act No.29 of 2007, nke onye nduzi ma ọ bụ odeakwụkwọ ụlọ ọrụ nyere (a ga-ejikwa onye nkwado akwụkwọ iwu kwado ya).